Nowiny.pl
Nowiny.pl Regionalny Portal Informacyjny. Codzienny serwis newsowy z terenu Subregionu Zachodniego woj. śląskiego (powiat raciborski, wodzisławski, rybnicki, jastrzębski i żorski).
JastrzebieOnline.pl
JastrzebieOnline.pl JastrzebieOnline.pl to najczęściej odwiedzany portal z Jastrzębie-Zdroju. Codziennie tysiące mieszkańców miasta dowiaduje się od nas o wydarzeniach dziejących się w Jastrzębiu.
eZory.pl
eZory.pl eZory.pl to nowy portal o Żorach stworzony z myślą o dostarczaniu najświeższych i aktualnych informacji lokalnych dla mieszkańców Żor, dotyczących wydarzeń kulturalnych, społecznych, sportowych oraz ważnych informacji miejskich.
AgroNowiny.pl
AgroNowiny.pl Regionalny portal dla rolników. Najnowsze Wiadomości dla rolników, ceny i fachowe porady. Produkcja rolna, hodowla, uprawy, aktualne cenniki rolnicze, technika rolnicza, prawo i agrobiznes.
HistoriON.pl
HistoriON.pl HistoriON to portal dla pasjonatów lokalnej historii. Odkryj fascynującą historię naszego regionu - ciekawe artykuły, wydarzenia, ikony PRL-u, kartka z kalendarza, bohaterowie lokalni, ludzie tej ziemi i biografie na nowym portalu HistoriON.pl
Praca.nowiny.pl
Praca.nowiny.pl Regionalny serwis z ogłoszeniami o pracę oraz informacjami w rynku pracy. Łączymy pracowników i pracodawców w całym regionie.
RowerON
RowerON Projekt „RowerON – wsiadaj na koło, będzie wesoło” to promocja regionu, jego walorów przyrodniczo-kulturowych, infrastruktury rowerowej oraz zachęcenie mieszkańców do aktywnego i zdrowego spędzania czasu.
InspiratON
InspiratON Projekt edukacyjno-medialny „InspiratON – Czas na Zawodowców”, który pomaga uczniom wybrać dobrą szkołę, ciekawy zawód, a potem znaleźć pracę lub założyć własną firmę.
Kupuję - smakuję
Kupuję - smakuję Projekt „Kupuję - smakuję. Wybieram polskie produkty” promujący lokalnych i regionalnych producentów żywności oraz zakupy polskich produktów.
Sport.nowiny.pl
Sport.nowiny.pl Serwis sportowy z regionu. Piłka nożna, siatkówka, koszykówka, biegi. Wyniki, tabele, zapowiedzi.
Sklep.nowiny.pl
Sklep.nowiny.pl Sklep.Nowiny.pl powstał w odpowiedzi na coraz szersze potrzeby naszych czytelników i mieszkańców regionu. Zapraszamy na zakupy wyjątkowych limitowanych produktów!
Instytut Rozwoju Inspiraton
Instytut Rozwoju Inspiraton Instytut powołaliśmy do życia w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na przystępne kursy online rozwijające kompetencje zawodowe. Naszą misją jest tworzenie kursów wspierających rozwój kariery naszych kursantów.

Mieszkaniec Pszowa nacierał na Niemców pociągiem pancernym. Zdjął go snajper

Edward Łatka, śląski powstaniec z Pszowa, dowódca pszowskiego batalionu 14. Wodzisławskiego Pułku Piechoty, kawaler orderu Virtuti Militari, był jednym z poległych w Bitwie olzańskiej, która została stoczona między powstańcami a Niemcami 23 maja 1921 r. w ramach III powstania śląskiego pod Olzą i Bukowem. Jego życiorys przypomina historyk Paweł Porwoł, były dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śl.

Mieszkaniec Pszowa nacierał na Niemców pociągiem pancernym. Zdjął go snajper
Edward Łatka. Obok rysunek pomnika na grobie Edwarda Łatki, wykonany przez Henryka Topisza.

Edward Łatka urodził się 21 września 1890 r. w Miliczu (niem. Militsch) na Dolnym Śląsku. Jego matka pochodziła z Pszowa, dokąd też cała rodzina przeprowadziła się w 1902 r. Pobierał nauki z zakresu ślusarstwa precyzyjnego (Kunstschloβer) w Raciborzu, po czym podjął pracę w kotłowni na kopalni „Anna” w Pszowie jako dozorca maszynowy. Po wybuchu I wojny światowej wcielono go do wojska niemieckiego i wysłano na front. Brał m.in. udział w bitwie niemiecko–francuskiej pod Verdun i odznaczony został Krzyżem Żelaznym. W 1918 r. ożenił się z Marią Buchalik, wdową po poległym pod Verdun koledze, i zamieszkał wraz z nią w Pszowie. Z małżeństwa tego urodziła się 20 kwietnia 1920 r. córka Maria, a już po jego śmierci przyszedł na świat 23 września 1921 r. syn Edward.

W latach 1919–1920 Łatka nie pozostał na pewno bierny wobec zrywów narodowościowych, jakie miały wtedy miejsce na Górnym Śląsku, gdyż w przeciwnym razie nie mianowano by go w okresie przygotowań do III powstania dowódcą 1. batalionu 14. Wodzisławskiego Pułku Piechoty Józefa Michalskiego, należącego do grupy „Południe”. Batalion ten składał się z trzech kompanii wywodzących się z Krzyżkowic, Pszowskich Dołów i Pszowa oraz jednej kompanii specjalnej (karabinów maszynowych). Gdy w nocy z 2/3 maja 1921 r. dano rozkaz do powstania, jego ludzie zajęli w Pszowie dworzec kolejowy, budynek gminny i rozprawili się z posterunkiem żandarmerii oraz bojówką niemiecką, a następnie wyruszyli tej samej nocy poprzez Zawadę i Rogów do położonych na prawym brzegu Odry wiosek (Olzy, Odry, Kamienia, Bukowa) i zajęli w nich wyznaczone wcześniej miejsca.

O świcie 23 maja stacjonujące po drugiej stronie Odry wojska nieprzyjaciela przypuściły w okolicy Olzy atak na pozycje powstańcze, używając pociągu pancernego. Batalion pszowski był wtedy w rezerwie. Kiedy zaalarmowano go o zaistniałej sytuacji, Łatka udał się na dworzec kopalni „Anna”, skąd prowadziła linia kolejowa do Olzy, i wraz ze swoimi powstańcami zbudował tam tzw. „pancerkę” – wagon kolejowy obłożony od wewnątrz podkładami kolejowymi i obity blachą, wyposażony w trzy karabiny maszynowe i granatnik. Wagonem tym, pchanym przez parowóz, dotarto do Olzy i wyparto stamtąd niemiecki pociąg pancerny, udaremniając w ten sposób okrążenie i rozbicie wojsk powstańczych. Stoczona pod Olzą bitwa kosztowała życie wielu powstańców (około 48), w tym samego Łatkę, którego trafiła kula snajpera. Jego ciało przewieziono do Pszowa i pochowano na przykościelnym cmentarzu.

Pośmiertnie Edward Łatka został z rozkazu Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych Górnego Śląska odznaczony 5 lipca 1921 r. Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi I klasy oraz orderem Virtuti Militari, który latem następnego roku wręczył jego żonie Naczelnik Państwa i marszałek Polski, Józef Piłsudski, podczas uroczystości dekorowania w Rybniku zasłużonych powstańców. Na grobie Łatki stoi pomnik przedstawiający powstańca z podniesioną w górę lewą ręką, trzymającą karabin na tle polskiego orła, wykonany przez rzeźbiarza Henryka Piechaczka z Jedłownika, postawiony we wrześniu 1965 r.

Paweł Porwoł


W niedzielę 23 maja burmistrz Pszowa Czesław Krzystała, przedstawiciele rady miasta Elżbieta Idziaczyk i Marek Korzonek oraz Czesław Sobierajski w imieniu wojewody śląskiego złożyli kwiaty przed pomnikiem bohatera w 100. rocznicę jego śmierci. Edward Łatka został pochowany na cmentarzu przy Bazylice NNMP w Pszowie.

Delegacja władz Pszowa przy grobie Edwarda Łatki.Fot. UM Pszów

Ludzie

Czesław Sobierajski

Były poseł na Sejm RP, polityk Prawa i Sprawiedliwości, obecnie doradca wojewody

Zapoznaj się z regulaminem
zaloguj się lub załóż konto, żeby zarezerwować nicka [po co?].