Niedziela, 16 grudnia 2018

imieniny: Albiny, Zdzisławy, Adelajdy

RSS

Dlaczego nie można „zignorować” wystawionego zwolnienia lekarskiego

23.11.2018 10:15 | 0 komentarzy | (s)

Czy pracownik może „zrezygnować” ze zwolnienia lekarskiego, wystawionego na czas choroby własnej lub opieki nad dzieckiem i podjąć pracę? Jeżeli tak, to czy musi sporządzić jakieś oświadczenie w tej sprawie?

Dlaczego nie można „zignorować” wystawionego zwolnienia lekarskiego
Wiesz coś więcej na ten temat? Napisz do nas

Ani pracodawca, ani sam pracownik nie są władni, aby oceniać stan zdrowia pracownika lub członka jego rodziny. Ustawa zasiłkowa stanowi, że wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy orzeczonej w zaświadczeniu lekarskim może wystawić jedynie lekarz orzecznik ZUS, podczas kontroli.

Zaświadczenie lekarskie potwierdza czasową niezdolność do pracy spowodowaną chorobą. Oznacza to, że pracownik, ze względu na niedyspozycję zdrowotną, nie jest w stanie wykonywać pracy. Celem zwolnienia lekarskiego jest więc podjęcie leczenia zaleconego przez lekarza, prowadzącego do jak najszybszego wyzdrowienia i powrotu do pracy.

O stanie zdrowia orzeka lekarz

Orzekanie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby następuje po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-leczniczego. Przy orzekaniu bierze się pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla oceny stanu zdrowia i upośledzenia funkcji organizmu powodujące czasową niezdolność do pracy ubezpieczonego, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju i warunków pracy. Okres czasowej niezdolności do pracy jest określany liczbą dni. Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby wystawia się wyłącznie po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego.

Zaświadczenie lekarskie wystawia się na okres, w którym ubezpieczony ze względu na jego stan zdrowia lub stan zdrowia członka rodziny powinien powstrzymać się od pracy, jednak nie dłuższy niż do dnia, w którym jest niezbędne przeprowadzenie ponownego badania stanu zdrowia ubezpieczonego lub członka rodziny.

Zwolnienie trafia również do ZUS

Zwolnienie lekarskie nie jest przekazywane wyłącznie dla pracownika. Trafia również do ZUS, który prowadzi rejestr zaświadczeń lekarskich zawierający dane i informacje m.in. o okresie orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, bądź okresie zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny. Po chorobie pracownika czy sprawowanej przez niego opiece zostaje więc ślad i z tym wiążą się uprawnienia do określonego świadczenia z tytułu choroby. Do 33 dni (lub 14 dni) choroby w roku płacone jest wynagrodzenie chorobowe ze środków pracodawcy, a począwszy od 34 dnia niezdolności – zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Samowolne skrócenie niezdolności do pracy może prowadzić do błędnego ustalenia uprawnień chorobowych.

Według ustawy zasiłkowej, jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonego lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie lekarskie traci ważność. Wystawia wtedy zaświadczenie ZLA/K, które jest traktowane na równi z zaświadczeniem stwierdzającym brak przeciwskazań́ do pracy na dotychczasowym stanowisku. Ustawa nie określa przy tym, czy chodzi o niezdolność do 30 dni czy powyżej.

W przypadku wystawienia przez lekarza orzecznika ZUS zaświadczenia ZLA/K, ZUS informuje o tym fakcie wystawiającego zaświadczenie lekarskie. Z tego wynika, że nawet lekarz, który wystawił zwolnienie nie ma uprawnień do jego skrócenia.

Dopuszczenie chorego do pracy – to naruszenie reguł bhp

Wreszcie kwestia leżąca po stronie pracodawcy. Mianowicie, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 kp). Zatem, dopuszczenie do pracy pracownika chorego stanowi naruszenie podstawowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego

 (…) w świetle przepisów prawa pracy (art. 229 kp) problemem jest nie tyle rezygnacja pracownika ze zwolnienia lekarskiego i wola podjęcia pracy przed zakończeniem okresu orzeczonej niezdolności, ile spoczywający na pracodawcy zakaz dopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie i - a contrario - obowiązek dopuszczenia do pracy pracownika posiadającego takie orzeczenie. (...)".

Uchwała Sądu Najwyższego z 17 lutego 2016 r. (sygn. akt III UZP 15/15, OSNP 2016/8/106) 

Podstawa prawna:

  • art. 229 § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.),
  • art. 59 ust. 7 i nast. ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczenia pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1368 ze zm.).

Izabela Nowacka
specjalista ds. kadrowo-płacowych
ekspert Portalu Kadrowego

Materiał zewnętrzny